DESTEKLEYİCİ VE TEDAVİ

EDİCİ YAKLAŞIMLAR

dr haluk alan

DÜZENLEYİCİ TIP

AKupunktur TEDAVİSİ

Dr Haluk alan

beden ve ruh 

BİR BÜTÜNDÜR

dr haluk alan

Sigara Bırakma 

    Sigara (nikotin) önemli bir bağımlılık yapıcı maddedir.Severek içtiğinizi söylediğiniz sigara, sağlığınızın elinizden alınmasına yol açabilir. Onca yıldır bir şey olmaması, yarın olmayacağının garantisi değildir.

      Nikotin bağımlılığı uyuşturucu ve alkol bağımlılığından farklı seyrettiği için mücadelede zorluklarla karşılaşılmaktadır. Belki sizde olmadı ama, her gün binlerce insan sigaranın verdiği zararlar nedeniyle sağlığını kaybetmektedir. Özellikle Amerika gibi gelişmiş ülkelerde sigara üreticileri aleyhine açılan davalarda milyon dolarlar değerinde tazminat ödemeleriyle karşılaşılmaktadır.        

 

      Son yıllarda gelişmiş ülkelerde sigara kullanma oranlarında azalmalar, bırakma oranlarında da artışlar kaydedilmektedir. Ama maalesef bizim gibi gelişmekte olan ya da 3. dünya ülkelerinde bu oranlar tam tersine bir durum göstermektedirler. Çeşitli nedenlerle her gün sigara kullanım oranlarında artmalar görülmekte, daha da üzücü bir durum olarak; sigaraya başlama yaşı gitgide küçülmekte, 9'lu yaşlara kadar gerilemektedir. Sigaranın bir ikram olarak görüldüğü ve "acı patlıcanı kırağı çalmaz" felsefesinin hüküm sürdüğü bir ülkede acaba farklı bir sonuç çıkabilir miydi?

Genellikle bir özenti şeklinde ve arkadaş grubu içinde yer alabilmenin bedeli olarak günde 1-2 adetle başlanan sigara bir zaman sonra, dönüşü olmayan yola girildiğini gösteren, sinsi bir düşmanın açığa çıkması gibi, sorunlarıyla belirgin hale gelmektedir. Dünya Sağlık Örgütünün tanımlamasıyla; düzenli olarak günde bir sigara içimi "sigara bağımlılığı" için yeterlidir.

 

       Bir çok kanser vakasının %10 ila %40 oranında artmasına yol açan sigaranın  insan sağlığına verdiği zararlar konusunda çok fazla şey söylenebilir. Bu konuya girmenin ve hemen herkesin bildiklerini bir daha yazmanın anlamı yok.

 

       Sigara bırakmada bir çok yöntem kullanılıyor.  Nikotin bağımlılığından kurtulmak için kişilerin kendi başlarına verdikleri bırakma kararları çoğu zaman işe yaramamaktadır. Çeşitli tıbbi yöntemlerin buna ilave edilmesi bırakmayı kolaylaştırmaktadır. Sigara bırakma konusu üzerine yapılan bir çok çalışmada, bırakamayanlarda anksiyete ve depresyon başta olmak üzere temelde bazı psikolojik sorunların yattığı tespit edilmiştir. Eğer bir kişi (bilimsel bir yöntem olmak koşuluyla) sigarayı bırakamıyorsa, öncelikle bu yönden tıbbi bir araştırmaya tabi tutulmalıdır.

 

      Sigarayı bırakmak isteyen kişi ilk olarak kendi özgür irade ve arzusuyla bırakmayı dener. Ne var ki, çoğunlukla bu istek olumlu sonuçlanmaz. Kendi özgür irade ve arzusu dediysek, bu sizi yanıltmasın. Çoğu zaman kişi kendisi bizzat sigaradan muzdarip değildir. Büyük bir olasılıkla kendisi dışında rahatsız olanlar tarafından bırakmaya zorlanmıştır. Böyle bir  girişim başarısızlıkla sonuçlanmaya mahkumdur. Oysa sigara bırakmanın en temel şartı; sigara bırakmayı kişinin bizzat istemesidir. Bunu bir gereksinim olarak görmeli ve bırakma yöntemine karşı tam bir güven içerisinde olmalıdır. Kendi iradesiyle başlattığı sigara bırakma eyleminde başarısız olduğunda kişi hemen vazgeçmemeli, tıbbi bir yardım ( psikoterapi ve tamamlayıcı tıp uygulamaları) almanın çoğu kez yararlı sonuçlar doğuracağını bilmelidir.

 

Sigarayı bırakmada akupunktur tedavilerinin yeri

      Vücudumuzda hücresel haberleşmede görev alan nikotin dışarıdan sigara aracılığıyla alındığında devamlı hücresel uyarıya neden olmaktadır. Buna karşın beynimiz aynı miktarda gelen sürekli uyarılara karşı duyarsızlaşma özelliğine sahiptir. Aynı miktarda sürekli sigara içmek beyinde nikotinin uyardığı bölgelerde duyarsızlaşma meydana getireceğinden içilen sigara sayısı beynin aynı hissi duyması için artmak zorunda kalacaktır.

 

      Sigara, alkol v.b. bağımlılık yapıcı maddeler alındığında beyinde Nucleus Accumbens bölgesi uyarılmaktadır. Burası adeta beynin tatmin bölgesi gibi işlev görmektedir. Sigara bırakıldığında bu merkez yeterli miktarda uyarılmadığından tatmin duygusu gerçekleşemez. “Bu beynin ödül merkezini uyaran akupunktur noktası Harvard tıp fakültesi ve MITortak laboratuarından yapılan fonksiyonel MR çalışması ile ortaya çıkartılmıştır. Sigarasız dönemde bu merkezin eksik kalan uyarısına bu merkeze spesifik akupunktur noktası uyarılarak yardımcı olunmaktadır.” (http://clinician.drcakmak.com/irisdetay.aspx?id=16)

 

      Yine beyinde insula bölgesinin akupunktur noktaları aracılığıyla uyarılması, sigara bırakma sürecinde kişilere önemli destek sağlamaktadır. Bu nokta ile ilgili çalışmalar Science gibi bilimsel dergilerde yayınlanmıştır.

 

Akupunkturun etkileri sadece sigarayı bıraktırmakla sınırlı değildir.

Sigarayı bırakma dönemindeki katkılarının yanı sıra akupunktur, sigarayı bırakma sonrasında karşılaşılabilecek kimi sorunlarla mücadelede de yararlı sonuçlar vermektedir.

Vagus sinirinin akupunktur noktalarıyla uyarılması sonucu sigarayı bırakanlarda karşılaşılabilen yoksunluk sendromu belirtileri ve enfeksiyöz durumlarla baş etmek kolay hale gelmektedir.

Kilo alımı daha çok sigara yerine konan maddelerden olmaktadır. İştah artması ve kilo alımını önlemeye yönelik akupunktur çalışmaları kolaylıkla yapılabilir.

Uykusuzluk sigarayı bırakanlarda karşılaşılan bir başka sorundur. Akupunktur melatonin denen uyku kimyasalını salgılatarak bu konuda da yardımcı olmaktadır.

Baş ağrısı, sinirlilik ve ağız kuruluğu sigara bırakma dönemlerinde dile getirilen şikayetlerdendir. Akupunktur baş ağrısı şikayetlerini azaltır, salgılattığı kimyasallar sayesinde de vücudu rahatlatarak gereksiz gerilimlerin önüne geçer ve tükrük salgısını arttırarak ağız kuruluğunu önler.