DESTEKLEYİCİ VE TEDAVİ

EDİCİ YAKLAŞIMLAR

dr haluk alan

DÜZENLEYİCİ TIP

AKupunktur TEDAVİSİ

Dr Haluk alan

beden ve ruh 

BİR BÜTÜNDÜR

dr haluk alan

Vajinismus ve Tedavisi

VAJİNİSMUS ve TEDAVİSİ

Kadınlarda cinsel birlikteliğin sağlandığı anatomik bölge olan vajinayı çevreleyen kaslarda, istemsiz ve ısrarlı bir şekilde meydana gelen kasılmalar ya cinsel birleşmeyi toptan engellemekte ya da cinsel birliktelik gerçekleşse bile ağrılı olmasına yol açmaktadır. Bu duruma vajinismus adı verilir. Vajinismusta kasılma sadece vajinanın çevresindeki kaslarla sınırlı kalmamaktadır. Cinsel birlikteliği gerçekleştirememenin verdiği kaygı ya da olabilecekler karşısındaki  korku nedeniyle tüm vücutta bir kasılma, gerginlik ve ruhsal bir endişe ve çoğu zaman panik durumu söz konusudur. Vajinismusta penis vajen birleşmesi klasik olarak gerçekleşmemektedir. Bu durum eşler arsında sorunlara yol açmaktadır. Son derece kısıtlı gerçekleşen cinsel yaşam her iki tarafa da tat vermemektedir. 

"Ya acırsa, ya kanarsa" gibi çoğu zaman geçmiş dönemlere ait korku ve endişeler kişilerin olması gerektiği gibi davranmalarının önüne geçmektedir. Vajinismus hastalarının çoğunda jinekolojik muayene bile zorlukla  yapılmaktadır. Çoğu kişi kendilerine anlatılan ya da bir şekilde duydukları yanlış bilgilerin esiri olmaktadırlar. Duyulanların bir çoğunda ağrı, acı ve kanama hikayeleri vardır. Her ne kadar duyulanların tamamına yakını gerçeği yansıtmıyor olsa da, kişilerin çoğu kendilerinde de aynı ağrı, acı ve kanamaların olacağına inanırlar. Hatta kızlık zarlarının yırtılması, parçalanması (!) sonucu dayanılmaz bir acı ve kanamanın olacağı şeklinde beklenti anksiyetesi yaşarlar. Bu durumda kendini koruma iç güdüsüyle kişi cinsel ilişkiden uzaklaşır. Kişiler kimi zaman tiksintiye kadar varan tepkiler geliştirirler.

Çoğu kişi cinsel birliktelik (ve hatta muayene esnasında) bacaklarını çapraz hale  getirir ilişki ve muayeneyi engeller. Cinsel birlikteliğin ön sevişme aşamasında çoğu zaman sıkıntı yoktur. Ancak tam penis vajen birleşmesi gerçekleşecekken kişi vajen kaslarını tamamen kasarak ilişkiyi engeller. Aslında vajinismus hastalarının çoğunda, istemesine rağmen gerçekleşmeyen birlikteliğin istemsiz bir şekilde vajen çevresindeki kasların kasılmalarından kaynaklandığı söylenebilir. Cinsel mitlerden psikodinamik açılımlara kadar bir çok varsayım vajinismus gelişmesinin nedeni olarak görülmektedir.

Vajinismus nedeniyle biten ya da bitmeye yüz tutan evlilikler vardır. Oysa tedavi edilebilen bir hastalık olarak vajinismus, cinsel işlev bozuklukları içinde değerlendirilen ve nadir görülen bir durumdur. Cinsel birlikteliğin sağlanamaması nedeniyle kadınlar kendilerini eksik hissettiklerini söylerken, toplumsal açıdan da tamamlanmamış ya da gerçekleşmemiş evlilik olarak değerlendirilmektedir. Başlangıçta geçici olarak kabul edilmesine ve sorun olarak görülmemesine rağmen zamanla olumlu bir sonucun alınamaması eşler arasında sıkıntı yaşanmasına yol açar. Oysa tedavi için doğru bir adrese gidildiğinde vajinismus tedavi edilebilmekte ve mutlu bir cinsel yaşam mümkün hale gelmektedir.

Zarın cerrahi operasyonla kesilmesinden (himenektomi) cinsel birliktelik öncesi alkol alımına kadar pek çok yöntem denense de bu yollarla tedavi çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Halk arasında konuşulan yöntemlere itibar edilmemelidir. Tedavide psikolojik boyut ihmal edildiğinde sonuç genelde olumsuzdur. Vajinismusun gelişimi üzerine ileri sürülen varsayımlardaki çeşitlilik gibi, tedavide de doğal olarak bir çok faktör dikkate alınmalıdır. Bu yüzden vajinismusta genelde önerilen tedavi yöntemi; “bütüncül yaklaşım” olarak görülmektedir. Psikodinamik temelde,  psikoeğitimle desteklenen bilişsel davranışçı terapi yöntemlerinin daha iyi tedavi etkisi sağladığına dair yayınlar vardır.

 

 

Kognitif Hipnoterapinin Vajinismus Tedavisindeki Yeri

(KISA.C. Kadın Bedeninin Cinselliği Reddedişi: VAJİNİSMUS. Ck. Yayınları. Nisan 2010. Ankara).

                “Kognitif hipnoterapi, vajinismus cinsel terapi dahil cinsel terapinin ilk basamağından son basamağına kadar tedavinin bütün aşamalarında, hipnotize, yarı trans ya da gözleri kapalı ve tam bir gevşeme halinde uygulandığında bilişsel yapıyı etkileyen güçlü bir yardımcı tekniktir.(Hipnoz, kendi başına uygulanabilecek bir psikoterapi yöntemi değil, yardımcı bir tekniktir.) Kognitif hipnoterapi kaygıyı azaltmada, görüşmelerde söze dökülemeyen düşünce, duygu ve imgelerin açığa çıkmasına, cinsel farkındalığın oluşmasına, cinsellikte sınırların tanınmasına, cinsel korkular ve olumsuz kavramlardan sıyrılmada, fanteziye rasyonel tepki geliştirme, haz duygularının oluşumu ve sistemik duyarsızlaştırma sağlanmasında kullanılan önemli bir yaklaşımdır.”(shf.156- 157)

                Son yıllarda akupunktur destekli yapılan uygulamalar dikkat çekmektedir

Cinsel birleşmeye karşı oluşan kaygı, korku ve kaçınmada özellikle kulak akupunkturu yararlı sonuçlar vermektedir. Belirsizlik ve geleceğe yönelik kaygı tüm vücutta bir kasılma, gerginlik ve ruhsal bir endişe ve çoğu zaman panik durumunun gelişmesine yol açmaktadır. Akupunkturun objektif etkileri (bkz. sedatif ve tranklizan etkiler) bu konuda da yardımcı olmaktadır.

Tedaviye uyum ve başarıda bir çok faktör rol oynamaktadır.  Bu alanlarda alınan eğitimlerin yanısıra terapistin hasta ile kurduğu terapötik ilişki ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu yüzden her psikoterapi sürecinde olduğu gibi burada da psikoterapi uygulaması bir sanattır.  Maalesef bazı kişilerin aldıkları eğitimlerden sonra meslektaşlarına gönderdikleri yazılarla hasta toplama gayreti içinde olduklarını görüyoruz. Hastanın bizzat kendisinin tercih etmediği ve yönlendirildiği bu tip “simsarlı”  ilişkilerin vajinismus gibi ayrı bir hassasiyet gerektiren tedavilerde hastaya yarardan çok zarar verdiği kanaatindeyim.

Kaynaklar:

                Prof. Dr. M.Hakan TÜRKÇAPAR. Bilişsel Davranışçı Terapi ders notları. 2011- Ankara.

                Doç.Dr. Cebrail KISA. Kadın Bedeninin Cinselliği Reddedişi: VAJİNİSMUS. CK yayınları. 2010. Ankara.

                H.Singer KAPLAN. Cinsel Terapi El Kitabı. CK yayınları. 2010. Ankara.

                R.O. STANLEY.2005. Cinsel Bozuklukların Tedavisinde Hipnoz Kullanımı. Klinik Hipnoz. Psikoterapi ve Hipnoz Derneği Yayınları.

                Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi  AKUPUNKTUR EĞİTİM DERS NOTLARI-2012.