DESTEKLEYİCİ VE TEDAVİ

EDİCİ YAKLAŞIMLAR

dr haluk alan

DÜZENLEYİCİ TIP

AKupunktur TEDAVİSİ

Dr Haluk alan

beden ve ruh 

BİR BÜTÜNDÜR

dr haluk alan

Uyku Bozukluğunda Akupunktur

Uyku Bozuklukları

 

Uyku günlük yaşam içinde en temel gereksinimlerden biridir. Uyku yorulan organizmanın dinlenerek tekrardan denge durumuna ulaşmasında önemli rol oynar. Uyku o kadar önemlidir ki, sıçanlar üzerinde yapılan bir çalışma bunu gözler önüne net bir biçimde sermiştir. Bu çalışmada 3 hafta uyutulmayan sıçanlarda ölümler görülmüştür.

Uyku süresi yaşa göre değişmekle birlikte erişkinler için 6-8 saat arası uyku normal kabul edilir. Uyku 4 saatten az, 8 saatten fazla olmamalıdır.

Uyku bozuklukları günlük yaşamda sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Hemen herkes, belirli nedenlere bağlı olarak zaman zaman uykusuzluk problemi yaşamıştır. Uyku problemleri uyku uyuyamamanın yanı sıra, uykudan sık aralarla uyanma ve bir daha uyuyamama ya da fazla uyuma şeklinde de görülebilir.

Sadece uykusuzluk değil fazla uyku da bir sağlık sorunu olabilir. Kısa süren, gelip geçici ve kişinin günlük aktivitelerini pek etkilemeyen uyku problemlerinde tam bir hastalıktan söz edilemese de kalıcı yapıda, uzun süreli ve kişinin beyinsel ve düşünsel fonksiyonlarında sorun oluşturan durumlarda, rahatsızlık ciddi bir biçimde ele alınmalıdır.

Uyku bozukluklarını (dissomnia) üç ana kategoride düşünebiliriz. Uyku bozukluğu kimi zaman kendimizden (bedensel ve ruhsal) nedenlere bağlı olarak gelişebilirken bazen, dış faktörlere ve 24 saatlik dilimde uykunun zamanlamasına ilişkin sorunlara bağlı olarak da gelişebilir. Tüm bu nedenler aynı zamanda kendi içinde, “sağlıklı bir uykunun” nasıl olabileceğine ilişkin yanıtları da barındırır. Kendimize özgü nedenlerle olanlarda sağlığımızdan bireysel psikolojik yapımıza kadar hemen her alanda olası kaynakları gözden geçirmek ve bir uzmana görünmek gerekebilir. Bazı durumlarda uykusuzluk temeldeki bazı sağlık sorunlarının (örneğin, kansızlık…) bir göstergesi olabilirken, kimi zaman da psikolojik sorunların (örneğin depresyon…) bir ifadesi olabilir. Eğer tıbbi tedaviyi gerektirecek boyutta bir rahatsızlık söz konusuysa derhal müdahale edilmeli, önce bu sağlık sorunu giderilmeli, eğer uykudaki bozukluk devam ediyorsa daha sonra uyku bozukluğu ele alınmalıdır. Sorun eğer dış faktörlerden; yetersiz uyku sendromu, yetersiz uyku hijyeni, alkol bağımlılığı, gece yemek yeme gibi nedenlerden kaynaklanıyorsa vücut dışı nedenlerin halledilmesi gerekir.

Sağlıklı bir uyku için neler yapılabilir?

Şimdi sizlere on iki adımda sağlıklı uykunun yollarını vermeye çalışacağım;

·         Lütfen her sabah aynı saatte kalkmaya özen gösterin. Böylece uykunun ortalama aynı saatlerde başlamasına yardımcı olacaksınız. Düzenli bir uyku moduna geçebileceksiniz.

·          Uyku için yeterli zaman dilimini aşmayın. Ortalama 7 saat uyku bir erişkin için yeterlidir.

·         Düzenli egzersiz yapmaya çalışın. Arada bir yapılan egzersizlerde aynı başarı sağlanamayabilir.

·         Gürültülü ortam, kişinin uykusunu bozmuyor gözükse de kalitesini azalttığı için zamanla uyku problemine dönüşebilir. Uyumak için sessiz ve sakin ortamları tercih edin.

·         Yattığınız yerdeki sıcaklık ne az ne de çok olmalıdır.  Özellikle sıcak, uykuyu olumsuz yönde etkiler.

·         Lütfen aç yatmayınız. Hafif bir yemek uyumanıza yardımcı olacaktır.

·         Beyaz et ve süt gibi aminoasit bakımından zengin gıdaları uygun miktarlarda tüketmeniz yararınıza olabilir.

·         Kafein ve alkolden uzak durun. Kahve benim uykumu bozmaz demeyin. Uyumak için alkol alanlar belki sızabilirler ama asla kaliteli ve sağlıklı bir uyku uyuyamazlar. Üstelik ertesi gün onlar için daha zor olacaktır.

·         Arada bir kullanılan uyku ilaçları kısa vadede yararlı olabilirse de sorunun gerçek çözümü değillerdir. Ayrıca, bu gurup ilaçların bağımlılık yapıcı yan etkilerini de unutmayalım.

·         Sürekli sigara içimi de uyku bozukluklarına yol açar.

·         Uykuya dalamamak zaman zaman sinirleri gerer. Uyuyamadığında kızan kişilerin en çok yaptığı hata, kendilerini uykuya zorlamaktır. Oysa zorla uyku uyumak mümkün değildir (bu çocuklarınız için de geçerlidir!). Bu durumda, tekrar uykunuz gelene kadar çok da fazla aydınlık olmayan ışıkta hafif bir müzik dinlemek ve kitap okumak gibi farklı aktivitelerde bulunmak uygun olabilir.

·         …Ve unutmayın; yatak sadece uyumak ve seks için kullanılmalıdır.

 

Yukarıda spotlar halinde verdiğimiz uyarılar basit bir nedenle ortaya çıkan uyku bozukluklarında sorununuzu giderecek türdendir. Bunları uyguluyor olmanıza rağmen sorununuz devam ediyorsa mutlaka bir hekime görünmenizde yarar vardır.

Akupunktur ve Uyku Bozuklukları

Uyku öncesinde beyni stres ve kaygı verici durumlarla meşgul etmemek önemlidir. Bu konuda nefes egzersizleri gibi yardımcı yöntemler yararlı olabilmektedir.

“Akupunktur, uyku için en önemli destek tedavilerindendir. Akupunktur'un uykunun en temel hormonu olan melatoninin gece boyunca salınımını artırdığı yapılan polisomnografik çalışmalarca gösterilmiştir. Bunun da ötesinde Akupunktur beyni sıkıntı, endişe veren düşüncelerden arınmasına yardım ettiği(anksiyolitik etki) Yale üniversitesince yapılan çalışmalarca kanıtlanmıştır.   Sıkıntı ve endişe verici düşüncelerin yanı sıra, menopoz döneminde uykusuzluğun en önemli nedenlerinden bir tanesi de Sıcak basmalarıdır. Bu dönemde aşırı sıcak basmaları nedeniyle uykular sık sık bölünmektedir. Akupunktur uygulamalarının sıcak basmalarını engellediği Stanford üniversitesi başta olmak üzere bir çok merkezde yapılan çalışmalarca kanıtlanmıştır.

Akupunktur başta olmak üzere diğer tüm tamamlayıcı tıp yaklaşımlarının tek yada multimodal adı verilen birlikte uygulamaları ile uyku bozukluklarında önemli düzelmeler sağlandığı yapılan çalışmalarca gösterilmiştir.” (http://clinician.drcakmak.com/irisdetay.aspx?id=5).